Gözde Furuncu
22.01.2026S3000L Sürüm 2.1 ve Sürüm 3.0 Karşılaştırması
Terminolojinin uyumlaştırılması, çevresel hususların eklenmesi, tasarımda destek analizinin daha iyi entegrasyonu ve şekiller ile spesifikasyon logolarında yapılan güncellemeler.
“ S3000L 3.0 sürümü ile Lojistik Destek Analizi (LDA) tasarımın erken safhasında entegre edilip LDA yaşam döngüsü boyunca güncellenen bir sistem oluşturabilirsiniz. “
Nisan 2023'te yayımlanan S3000L 2.1 sürümünün son güncellemesi 14 Ağustos 2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. S3000L 2.0 sürümüne göre idari bir güncelleme olan 2.1 sürümünde, telif hakkı, kullanıcı sözleşmesi ve özel kullanım haklarıyla ilgili güncellemeler yapılmıştır.
S3000L 3.0 sürümü, 7 Aralık 2025 tarihinden itibaren S-Serisi resmi internet sitesinde (www.s-series.org) yayımlanmaya başlanmıştır. S3000L 3.0 sürümü; Ortak Veri Modeli (CDM) ile uyumlu olarak geliştirilmiş süreçler, yeni bölüm içeriği ve veri modelinde güncellemeler sunmaktadır. Başlıca değişiklikler arasında terminolojinin uyumlaştırılması, çevresel hususların eklenmesi, tasarımda destek analizinin daha iyi entegrasyonu ve şekiller ile spesifikasyon logolarında yapılan güncellemeler yer almaktadır. Bölümler boyunca yapılan teknik ve editoryal revizyonlar, daha iyi bir açıklık ve diğer S Serisi IPS spesifikasyonlarıyla uyum sağlamayı amaçlamaktadır.
Yapılan değişiklik ile S3000L spesifikasyonunda yaklaşık 184 sayfalık bir hacim artışı sağlanarak önemli güncellemeler gerçekleştirilmiştir.
S3000L 3.0 sürümü ile birlikte;
BÖLÜM 1 – SPESİFİKASYONA GİRİŞ
Para 2.4 – Entegre Lojistik Destek (ILS) ve Entegre Ürün Desteği (IPS) açıklamaları eklendi.
- Ürün desteği bağlamında ILS ve IPS eşanlamlıdır. Ancak “lojistik” terimi taşımacılık ile karışabildiği için, S3000L 2.0’dan itibaren IPS kullanımı tercih edilmiştir.
- Lojistikle karışıklığı önlemek için gelecekte LSA yerine PSA kullanılması planlanmıştır. Ancak S3000L 3.0 sürümünde LSA terimi korunmuştur.
Para 1.1 – LSA’nın tasarım sürecine entegrasyonu vurgulandı.
- Desteklenebilirlik gereksinimleri erken tanımlanmalı ve tasarımda karşılanması güvence altına alınmalıdır. Erken desteklenebilirlik değerlendirmesi operasyonel ve ekonomik açıdan kritik önemdedir.
- LSA süreci ürün tasarımı ile başlar ve genellikle teklif aşamasında şekillenir.
- Desteklenebilirlik açısından başlangıçta genel bir çerçeve oluşturmak için bazı temel kararların alınması gerektiğini; bu kararların da yeni ürünün ön koşulları ile ürün tasarımı ve performansına bağlı stratejik unsurları dikkate alması gerekmektedir.
- Tasarım süreçlerine çevresel hedefler dahil edilmiştir (atık azaltımı, değerli kaynakların korunması, zararlı emisyonların kontrolü).
- Farklı bakım seviyeleri tanımlandı ve COTS ürünlerde destek gereksinimleri erken tasarım aşamasında dikkate alınmalıdır. Tanımlar, insan gücü, tesisler, araçlar ve veri paylaşımını içermelidir.
Table 2 – LDA rehberlik konferansına giriş için sistem mimarisinin tanımını ve temel çizgilerin ve konfigürasyonların tanımı eklendi.
- Sistem Mimarisi, ORD/CRD, LSA PP, İş Kuralları, Aday Öğe Listesi (CIL), Veri Öğesi Listesi (DEL) ve Konfigürasyon Planları tanımlandı.
- Onaylanmış sistem mimarisi ve konfigürasyon kontrol yöntemleri, ölçülebilir kurallar ve belgelerle tanımlandı.
- Ürün konfigürasyonu ve ayrımları, fonksiyonel/fiziksel kırılımlar, kurulum yerleri, yedek parçalar ve varyant yönetimi dahilinde LSA sürecini yönlendirir; tutarlılık ve izlenebilirlik geliştirme ve yaşam döngüsü boyunca sağlanır.
- Donanım kırılımı dışında, görevler ve standart prosedürler için donanım dışı öğeler de eklenebilir; bunlar sistem/alt sistem veya ürün bölgesi bazında gruplandırılarak LSA adaylarını oluşturur.
- Analiz faaliyetleri ve kategoriler yeniden tanımlandı, akış şemaları ile destek sağlandı.
- Tüm paydaşların sürece dahil edilmesi ve ekonomik/fizibilite değerlendirmeleri vurgulandı.
- Çözümler paydaş gereksinimleri ve bağımlılıklar göz önünde bulundurularak değerlendirilir, genellikle yinelemeli yapılır; varsayımlar belgelenir ve çaba-fayda dengesi gözetilir.
- Destek görevlerinin uygulanabilirliği insan faktörlerine bağlıdır; analiz diğer tasarım disiplinleriyle uyumlu yürütülmeli ve eğitim ihtiyaçlarına girdi sağlamalıdır.
- Düzeltici bakım analizi, FMEA/FMECA sonuçları kullanılarak ürün arızalarının ve gerekli düzeltici bakım görevlerinin belirlenmesini amaçlar. Fonksiyonel arızalar sistem FMEA ile, teknik arızalar ise ekipman/teknik FMEA ile analiz edilir. Bu yöntemler SAE ARP5580 ve S4000P’de tanımlanmış olup, MIL-STD-1629A da ek bir başvuru kaynağıdır.
- SAE ARP5580, sistem FMECA ve ekipman FMECA metodolojisinin detaylı bir açıklamasını sunar. S4000P, PMA amaçları için uygulanan sistem FMEA'yı açıklar.
- Ürün ömrü sonunda kaynakların mevzuata uygun elden çıkarılması gerekliliği eklendi. Elden çıkarma analizi, bu gereklilikleri karşılamak için gerekli görevleri ve kaynakları tanımlar. Elden çıkarma, yalnızca ürünün kullanım ömrü sonundaki imhasıyla sınırlı değildir.
- Çevresel etki analizi, ürünün yaşam döngüsü boyunca operasyon ve destek faaliyetlerinin çevreye olan etkisini belirler ve tasarım değerlendirmelerinde ek bir kriter olarak kullanılır.
- Tüm destek görevleri belirli bir derinliğe kadar tanımlanmalıdır, LORA çalışmaları için temel oluşturur.
- Ürün ve destek unsurlarına yönelik gereksinimler, tasarım aşamasının sonunda uygun seviyeye kadar gözden geçirilir. Tasarım olgunlaştıkça gereksinim doğrulama derinliği artar. Birçok projede yaygın bir uygulama olmasına rağmen, destek unsurları doğrulanmadıkça hiçbir tasarım incelemesi geçilemez. Ürün ve destek unsurları tek bir bütün olarak ele alınmalıdır.
- Çoğu desteklenebilirlik analizi SRR ile PDR arasında gerçekleşir. Analizler, tasarım aşamalarındaki gözden geçirme eşiklerini (PDR ve CDR) kapsar ve CDR’a kadar sabitlenir.
- LDA teslimleri kaydedilmeli, müşteri onay ve anlaşmazlıkları belgelenmeli, uzmanlar sürece dahil edilmelidir.
Para 3.7 – “mission equipment” ve “mission configurations” yerine “product operational role configurations” terimi kullanıldı.
Para 3.7 – Ortak Veri Modeline (CDM) dahil edilmesi nedeniyle, ürün operasyonel rol konfigürasyonları için yeni paragraf eklendi.
- Bir ürün konfigürasyonu, belirli bir operasyonel rol ile de gerekçelendirilebilir. Bu durumda, ürünün operasyonel rolü belirli rol ekipmanlarını gerektirebilir ve bu ekipmanlar ürün parçalanmasında operasyonel rol kiti olarak tanımlanabilir. Bu operasyonel rol kitleri, tanımlanan uygulanabilirlik doğrultusunda ilgili ürün konfigürasyonu veya ürün varyantına atanabilir.
Para 3 – Geliştirme programına erken katılımın önemine daha fazla vurgu yapmak için güncelleme yapıldı.
- LSA faaliyetleri, ürün geliştirme projelerine entegre edilmelidir. Bu entegrasyon, süreçlerin belgelenmiş, yapılandırılmış ve etkileşimli olmasını sağlar.
- Ürünün tasarımını etkileyen faktörler, verimlilik, maliyet etkinliği ve çevresel/ekolojik performansı optimize etmeyi hedefler.
Para 1.3 – Paketlemenin ilgili nesnesinin düzeltilmesi üzerine açıklama yapıldı.
- PMTRI yerine Planlı Bakım Görevleri esas alınmaktadır.
- Tüm belirlenen PMTRI’ler üzerinden önleyici bakım aralıklarının uyarlanması ve planlı görev paketlerinin geliştirilmesi sürecini açıklar.
- Her PMTRI’den ilgili planlı bakım görevine kadar izlenebilirlik sağlanmalıdır (denetim izi ile).
- Karmaşık ürünlerde, düzeltici ve önleyici bakıma ek olarak koşula dayalı ve/veya öngörüye dayalı bakım dikkate alınmalıdır.
- Bakım stratejilerindeki eğilim, uygulanabilir ve etkili olduğu durumlarda, öngörüye dayalı bakım ile genişletilmiş klasik önleyici ve düzeltici bakımın bir birleşimi haline gelmektedir.
Para 1.1 – Bakım seviyesinin genel açıklaması yapıldı.
- Personel yeterliliği, mevcut tesisler ve destek ekipmanları bağlamında bakım seviyeleri tanımlandı.
- LORA sonuçları, teknik ve ekonomik verilerin yanı sıra ürünün operasyonel bağlamına bağlıdır. Bu bağlam, ürünün dağıtımı ve kullanımı gibi unsurları içeren CONOPS belgeleri ile tanımlanır.
- Gerekli bilgiler, Operasyonel Gereksinimler Belgesi (ORD) içinde yer almalıdır.
Para 7.3 – Yedek parça tanımlama yöntemleri açıklandı.
- Yedek parçalar, ürün desteklenebilirliği ve bakım süreçlerinde kritik öneme sahiptir.
- LSA süreci, bakım görevleri kapsamında gerekli yedek parçaları ve sarf malzemeleri belirler. Küçük parçalar (vidalar, somunlar, rondelalar vb.) otomatik olarak kapsanmaz; bu nedenle LSA ile S2000M temin süreçlerinin birlikte kullanılması gerekir.
Para 6 – Çevresel sürdürülebilirlik analizi paragraf olarak eklendi.
- İş ve çalışma mevzuatına uyum ile ürünlerin çevresel ayak izini azaltma hedeflenir; kaynak verimliliği, atık ve tehlikeli maddelerin azaltılması, sürdürülebilir ambalaj ve emisyon yönetimi dikkate alınır.
Para 3.4.5 – S5000F'nin mevcut sayısında yer alan ve S3000L ISSO süreci için faydalı olabilecek ilgili kullanım senaryolarına yapılan atıfların yeniden düzenlenmesi sağlandı.
- Kullanım senaryoları yeniden işlenmiş ve farklı görev sınıflarına atanmıştır. İlgili kullanım senaryoları ve verilerine ilişkin detaylı bilgiler, S5000F’de tanımlanan İşlevsellik Birimleri (UoF), sınıflar ve öznitelik eşleştirmeleri ile izlenebilir.
Para 4 – Rehber Belgeler (GD) birlikte tanımlanmasının faydası vurgulandı.
- S3000L’nin diğer S-Serisi standartlarla birlikte kullanımının avantajları özetlendi. Farklı standartlar kullanıldığında veri tutarlılığı için arayüzlerin dokümante edilmesi gerektiği belirtildi.
- S-Serisi, ürün yaşam döngüsündeki temel destek fonksiyonlarını kapsayan 7 ana özelliği içermektedir ve mevcut ana alanların S-Serisi ile ilişkisi görselleştirilmektedir.
- S-Serisi, teknik ve desteklenebilirlik mühendisliği faaliyetlerini kapsar fakat tüm alanları kapsamadığı için konfigürasyon ve değişiklik yönetimi gereklidir. Her analiz için baseline tanımlanmalı, tüm ürün ve yaşam döngüsü boyunca değişikliklerin izlenebilirliği, tutarlılığı ve maliyet ile operasyonel etki değerlendirmesi sağlanmalıdır.
- S3000L’nin diğer S Serisi standartlarla entegrasyonu ve her birinin amacı açıklanarak, tutarlı ve uyumlu bir IPS süreci sağlanmıştır.
- Para 2 ve Tablo 2 – İş terimlerinin tekil tanımları güncellenmiştir.
- Para 3.3 ve Tablo 3 – Kısaltmalar ve akronimler güncellenmiştir.
- Ortak Veri Modeli (CDM) ve S3000L spesifik veri modelindeki değişiklikler doğrultusunda veri öğesi listesi güncellenmiştir.
- LDA’yı tasarımın erken safhasına entegre edebilir,
- Diğer S-Serisi spesifikasyonlarla tek veri modeli üzerinden çalışabilir,
- Çevresel, insan faktörleri ve sürdürülebilirliği resmî analiz kapsamına alabilir,
- Lojistik destek analizini yaşam döngüsü boyunca güncellenen bir sistem hâline getirebilirsin.
Sonuç olarak;
S3000L spesifikasyonu ile yürütülen projelerde sürüm 3.0 kullanımı teknik olarak zorunlu hale gelmese de kullanılması önerilmektedir.